Tin vui cho những ai thích nhìn người nổi tiếng xuất hiện ở các sự kiện hoa lệ khi Cristiano Ronaldo sẽ góp mặt tại World Cup 2026, dù về lý thuyết anh vẫn có nguy cơ bị treo giò ở 2 trận mở màn. Vâng, giống như một nhân vật may mắn được tổng thống ân xá, Ronaldo đã chính thức thoát án treo giò 3 trận.

Bạn hẳn còn nhớ Ronaldo bị truất quyền thi đấu ở trận áp chót vòng loại World Cup của Bồ Đào Nha gặp CH Ireland, sau khi anh thúc cùi chỏ khá mạnh vào sườn hậu vệ Dara O’Shea. Dù trọng T cần VAR để nâng mức phạt từ thẻ vàng lên thẻ đỏ, thì pha phạm lỗi đó vẫn là ví dụ rõ ràng của hành vi bạo lực. 

Kết quả: án treo giò 3 trận được FIFA xác nhận. Trận đầu tiên thi hành ở trận gặp Armenia, còn hai trận tiếp theo rơi đúng vào World Cup. Thế nhưng FIFA lại công bố vào thứ Ba rằng Ronaldo thực sự được “trong sạch”: hai trận còn lại của án phạt sẽ được treo trong vòng một năm, trừ khi anh “tái phạm hành vi có tính chất và mức độ tương tự trong thời gian thử thách”.

Nói cách khác: “Vâng, đó là hành vi rất hư, nhưng chúng tôi biết anh sẽ không làm vậy nữa, đúng không? Tốt. Và… làm ơn hãy chơi ở giải của chúng tôi nhé?”.

Tất cả được thực hiện dựa trên Điều 27 trong bộ luật kỷ luật FIFA, cho phép tổ chức này “treo” án phạt khi thấy cần thiết. Ngôn từ trong điều luật khá mơ hồ, tức là FIFA có quyền tùy ý áp dụng.

Cơ sở duy nhất mà FIFA đưa ra để giảm nhẹ cho Ronaldo: anh chưa từng nhận thẻ đỏ trong sự nghiệp quốc tế. Ai cũng có lúc mắc sai lầm, nhân thân tốt, không nên quá khắt khe, v.v…

Điều đó không sai, và việc treo án trong bóng đá vốn không quá hiếm, miễn là được áp dụng một cách nhất quán.

Tuy nhiên, hãy xem trường hợp của Tigran Barseghyan, đội trưởng Armenia. Giống Ronaldo, anh cũng bị truất quyền thi đấu vì hành vi bạo lực trước Ireland ở vòng loại. Giống Ronaldo, anh cũng bị treo giò 3 trận. Giống Ronaldo, đây cũng là thẻ đỏ đầu tiên trong sự nghiệp quốc tế. Nhưng khác Ronaldo, anh không được ưu ái: đã thi hành 2 trận và vẫn còn 1 trận nữa phải chấp hành khi Armenia đá trận chính thức tiếp theo.

Gần như không có tiền lệ rõ ràng, hoặc ít nhất là không có tiền lệ nào liên quan.

Một vài ví dụ từng được dùng để treo án trước đây được The Athletic chỉ ra: một liên quan đến tranh chấp lao động giữa CLB Kfar Qasem (Israel) và tiền vệ Alfa Mamadou Diane; một liên quan đến hành vi cổ vũ đồng tính học của cổ động viên Mexico ở World Cup 2022.

Nhưng có hai điều cần lưu ý. Thứ nhất, cả hai ví dụ đều không liên quan đến hành vi trên sân, vì vậy rất khiên cưỡng và chẳng liên hệ gì với một pha bạo lực khá rõ ràng. Thứ hai, việc viện dẫn ví dụ của Mexico, nơi án phạt thi đấu không khán giả bị treo nếu đội có “hành vi tốt”, chỉ càng khiến FIFA trở nên đáng chê trách vì quá nhẹ tay với hành vi kỳ thị đồng tính.

Nói cách khác, nếu FIFA cố dùng tiền lệ để biện minh, điều đó sẽ… buồn cười đến mức khó tin.

Nhưng người đáng thương nhất ở đây là Roberto Martinez.

HLV tuyển Bồ Đào Nha đang ở trong tình thế khó xử khi Ronaldo vẫn thi đấu chuyên nghiệp và sẵn sàng phục vụ đội tuyển. Một mặt, đây là cầu thủ vĩ đại nhất lịch sử bóng đá Bồ Đào Nha, một trong những cầu thủ xuất sắc nhất mọi thời đại, vẫn ghi bàn đều đặn. Ai lại dám loại anh? Rất nhiều người sẵn sàng “xử” Martinez nếu ông dám làm vậy.

Mặt khác, Martinez có vô số ví dụ về việc Bồ Đào Nha chơi hay hơn khi không có Ronaldo, kể cả tại kỳ World Cup trước. Sau hành trình nhọc nhằn ở vòng bảng, Ronaldo bị loại khỏi đội hình xuất phát ở trận knock-out đầu tiên và Bồ Đào Nha nghiền nát Thụy Sĩ 6-1. Gần đây hơn, họ thắng Armenia 9-1 trong trận cuối vòng loại mà không có Ronaldo.

Việc Ronaldo bị treo giò hai trận đầu World Cup vốn là một “lối thoát” hoàn hảo: hy vọng đội đá tốt, khi đó Martinez có thể “không thay đổi đội hình chiến thắng”, chỉ đưa Ronaldo vào sân vài phút để anh ghi bàn ở kỳ World Cup thứ sáu - một cột mốc lịch sử - đồng thời giữ bộ khung gắn kết hơn khi vắng anh.

Nhưng kịch bản ấy giờ tan vỡ. Ronaldo sẽ đá chính trận đầu tiên, có thể ghi bàn vào lưới đội yếu, nhưng khả năng cao là anh sẽ… vung tay trách móc đồng đội và sút phạt lên trời như thường lệ.

Cristiano Ronaldo vẫn là cầu thủ nổi tiếng nhất thế giới, và danh tiếng ấy mang giá trị thương mại khổng lồ. FIFA từng “bẻ luật” để Messi và Inter Miami được dự FIFA Club World Cup. Và tương tự, một kỳ World Cup không có Ronaldo là điều… không thể chấp nhận.