Thời khắc bước ngoặt

Bóng đá Italia đang trải qua một thời khắc bước ngoặt. Sau cú sốc không được dự World Cup 2018 và 2022, Azzurri đang chiến đấu cho sự sống còn của mình trên sân chơi quốc tế. 

Trong loạt trận quốc tế then chốt này, các học trò của Gennaro Gattuso, người được bổ nhiệm để khôi phục sự sống cho ĐT Italia, vẫn đang phải chiến đấu để giành vé tham dự World Cup. Việc phải đá play-off đang như một lời nguyền lặp đi lặp lại với người hâm mộ. 

Kể từ sau men say của chức vô địch EURO 2020, Italia dường như đã đánh mất ngọn lửa chiến thắng, với lối chơi nhạt nhòa, nguồn nhân lực trong nước suy giảm và bản sắc tấn công mờ nhạt. 

Trong bối cảnh đó, Liên đoàn bóng đá Italia (FIGC) đang nỗ lực mở rộng nguồn nhân T, thừa nhận rằng nguồn lực nội địa đã không còn đủ. Và họ hướng ánh mắt về Nam Mỹ, nơi dòng máu Ý vẫn chảy trong huyết quản của hàng chục triệu người mang gốc gác từ “đất mẹ”.

Italia luôn có mối liên hệ đặc biệt với cộng đồng người di cư của mình. Hôm nay, họ hy vọng chính con cháu của những dòng người xa xứ ấy có thể mang đến một cuộc tái sinh. 

Từ Oriundi bắt nguồn từ tiếng Latin "oriundus", nghĩa là “xuất thân từ”, dùng để chỉ hậu duệ của người Ý di cư sang châu Mỹ để tìm kiếm cơ hội, và không bao giờ quay trở lại.

Hiện nay, số người mang dòng máu Ý trên thế giới được ước tính từ 60 đến 80 triệu, với mật độ đặc biệt lớn tại Nam Mỹ. Riêng Argentina được cho là có khoảng 19,7 triệu người Argentina gốc Ý, chiếm tới 47% dân số. Tại Uruguay, khoảng 45% dân cư có nguồn gốc Ý; còn tại Brazil, gần 13% dân số thuộc nhóm này. 

Đây là kết quả của làn sóng di cư khổng lồ cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20, khi hơn 30 triệu người Ý rời lục địa già để sang châu Mỹ. Giờ đây, nguồn lực khổng lồ ấy đang trở thành T sản chiến lược cho FIGC.

FIGC dựa vào quy định FIFA: bất kỳ cầu thủ nào chưa thi đấu trận chính thức cấp độ đội tuyển cho một quốc gia khác có thể xin khoác áo một đội tuyển mới, miễn là họ có quốc tịch Italia và chứng minh được quan hệ huyết thống trực hệ. 

Italia cũng đã điều chỉnh các thủ tục hành chính để công nhận "jus sanguinis" (quốc tịch theo huyết thống), dù luật quốc tịch mới của nước này đang thắt chặt quá trình xét duyệt. Nhưng với Gattuso và FIGC, đây không còn là ngoại lệ, mà là công cụ chiến lược.

Ảnh hưởng Argentina trong diện mạo tuyển Ý mới

Việc Mateo Retegui, tiền đạo người Argentina gốc Ý, được gọi lên tuyển bởi Roberto Mancini năm 2023 đã mở lại cánh cửa tưởng chừng đã đóng từ thời Mauro Camoranesi, Thiago Motta hay Jorginho. Sau thời gian tỏa sáng tại Genoa và Atalanta rồi sang Saudi Arabia, Retegui trở thành biểu tượng cho chính sách mở cửa mới của FIGC.

Trường hợp đáng chú ý nhất là Matias Soule, cầu thủ chạy cánh 22 tuổi trưởng thành tại Juventus và đang là trụ cột của AS Roma. Sinh ra tại Mar del Plata, mang trong mình gốc gác Ý, Soule đã được FIGC tiếp cận. Đến lúc này, anh vẫn để ngỏ khả năng chọn Argentina, nhưng tuyển Ý chưa từ bỏ hy vọng. Trường hợp của Soule phản ánh trọn vẹn cuộc giằng co bản sắc của thế hệ Oriundi mới.

Phía sau anh là Nicolas Valentini, trung vệ trưởng thành tại Boca Juniors trước khi chuyển tới Fiorentina. Anh sở hữu hộ chiếu Italia, chưa đá trận nào cho tuyển Argentina và phù hợp với mẫu hậu vệ hiện đại mà Gattuso tìm kiếm: chắc chắn, xử lý bóng tốt và được đào tạo bài bản. Valentini hiện đang tích lũy kinh nghiệm tại Hellas Verona theo dạng cho mượn.

Một ứng viên đáng chú ý khác là Lucas Beltran, tiền đạo trưởng thành từ River Plate, từng khoác áo Fiorentina và hiện đang chơi cho Valencia. Chưa một lần khoác áo Argentina, Beltran với khả năng hoạt động rộng và tinh thần chiến đấu cao được xem là mẫu số 9 phù hợp với tuyển Ý, theo đúng đường lối của Retegui.

Ba cái tên này đại diện cho sự trưởng thành của phong trào Oriundi: trẻ, đã va chạm bóng đá đỉnh cao, sẵn sàng mang lại giá trị ngay lập tức cho Azzurri.

Thế hệ kế tiếp - tương lai còn hứa hẹn hơn

Phía sau họ còn là một thế hệ trẻ hơn, T năng hơn: Gianluca Prestianni (Benfica, 2006), Tomas Pozzo (Godoy Cruz, 2000), Gino Infantino (Fiorentina, 2003) hay Juan Sforza (Vasco da Gama, 2002). Tất cả đều sở hữu hai bản sắc văn hóa, được đào tạo bài bản và nằm trong tầm ngắm của nhiều CLB châu Âu.

Italia hiểu rằng họ phải hành động sớm, trước khi Argentina “đi trước một bước”. Với Gattuso, việc khai thác nguồn lực này là cơ hội không thể bỏ lỡ. 

Nếu muốn trở lại đẳng cấp cao nhất, Italia phải tự làm mới mình nhờ chính “những đứa con của thế giới”, những Oriundi có thể thắp lại ngọn lửa của một nền bóng đá đang mệt mỏi.

Lịch sử từng chứng minh điều đó khi những Monti, Orsi, Sivori, cũng từ vùng Rio de la Plata, từng mang về T năng và danh hiệu cho tuyển Italia. Giờ đây, một thế hệ mới đang sẵn sàng viết tiếp chương sử mới.