Khi cơn bão bắt đầu hình thành ở Charlotte, Bắc Carolina, thì một cơn "giông chiến thuật" cũng nổi lên với Enzo Maresca và Chelsea. Việc chuyển Cole Palmer từ vị trí số 10 sang đá cánh trái là một điều chỉnh tinh tế và mang lại hiệu quả rõ rệt.

Cầu thủ 23 tuổi này là trái tim của hàng công Chelsea kể từ khi chuyển đến từ đội bóng thời thơ ấu Man City cách đây 2 năm. Anh là người ghi nhiều bàn thắng nhất và có nhiều pha kiến tạo nhất cho Chelsea ở cả hai mùa giải gần nhất.

Thành công của Maresca với Palmer mùa trước đến từ việc bố trí anh chơi ngay phía sau tiền đạo cắm Nicolas Jackson, đồng thời sử dụng hai cầu thủ chạy cánh có khả năng rê dắt và tốc độ cao để hỗ trợ.

Tuy nhiên, tại Club World Cup lần này, HLV người Italia đã thử nghiệm khá nhiều. Có thể việc Chelsea vượt trội ở vòng bảng đã tạo điều kiện cho ông thử nghiệm chiến thuật mới, và cũng có thể đây chỉ là điều chỉnh nhất thời tùy thuộc đối thủ. Dù thế nào, đó vẫn là một thay đổi đáng chú ý.

Palmer chơi số 10 ở trận mở màn thắng Los Angeles FC, sau đó được đẩy sang cánh phải trong sơ đồ 4-3-3 ở trận thua Flamengo.

Đến vòng 1/8 gặp Benfica, Maresca giữ nguyên sơ đồ ưa thích 4-2-3-1 và lần đầu tiên kéo Palmer sang cánh trái.

Pedro Neto đảm nhiệm hành lang phải, cho phép Maresca tung vào sân bộ ba tiền vệ trung tâm Moises Caicedo, Romeo Lavia và Enzo Fernandez - điều ông từng hé lộ ý định thử nghiệm từ mùa trước.

Fernandez đá như một số 10 phía trên cặp tiền vệ trụ Caicedo và Lavia. Reece James giữ vị trí thấp hơn, hoạt động như trung vệ thứ ba thay vì dâng cao đá như một tiền vệ, giúp Chelsea xây dựng thế trận với bộ ba trung vệ và hàng tiền vệ đông đảo ở tuyến giữa.

Cách bố trí này tạo ra những hình thái tương tự như mùa trước, chỉ khác về vị trí các cá nhân. Điều này cũng dễ hiểu, nhất là khi Liam Delap - người dẫn dắt hàng công trận gặp Benfica - vừa được chiêu mộ từ Ipswich Town.

Delap trưởng thành từ lò đào tạo của Man City, từng sát cánh với Palmer và Lavia trong đội hình vô địch Premier League 2 mùa 2020/21 dưới thời chính Maresca - khi ấy Palmer chơi cánh phải còn James McAtee là số 10.

Với 24 bàn thắng mùa đó, Delap hiện vẫn giữ kỷ lục ghi bàn trong một mùa giải Premier League 2. Lối chơi của anh mang nhiều dáng dấp của cựu tiền đạo Didier Drogba: khả năng làm tường tuyệt vời, dứt điểm mạnh mẽ từ các góc hẹp, thường xuyên di chuyển theo chiều ngang và đặc biệt nguy hiểm trong không chiến.

Phong cách này đòi hỏi một kiểu tiếp bóng rất riêng, điều mà Jackson không hẳn phù hợp. Việc kéo Palmer sang cánh trái có thể tạo ra các góc chuyền tốt hơn cho Delap và khai thác sợi dây liên kết sẵn có giữa họ (từng phối hợp ghi 8 bàn trong 36 trận).

Trước Benfica, Palmer hoạt động chủ yếu trong nửa không gian trái (half-space), nhường đường biên cho Cucurella dâng cao đá sát khung thành.

Benfica cố gắng phong tỏa hàng tiền vệ của Chelsea bằng sơ đồ 4-3-3 cực kỳ hẹp, buộc những số 10 như Fernandez và Palmer phải lùi sâu nhận bóng rồi mới tổ chức pressing, nhằm bịt kín trung lộ. Có thời điểm, Di Maria phải lùi xuống tạo hàng thủ 5 người tạm thời để kèm Palmer.

Tuy nhiên, Palmer cực kỳ sắc bén trong việc đón bóng ở "pocket" (khu vực giữa tuyến giữa và hàng thủ đối phương), xoay người nhanh để đột phá hoặc dứt điểm sau một đường chuyền lên. Dù còn vài pha chọc khe hỏng hoặc Delap chạy chỗ không chính xác, nhưng ý tưởng chiến thuật đã rõ nét.

Phần lớn những pha bóng hay nhất của Palmer mùa trước không đến từ khu trung lộ, mà là khi anh dạt biên hoặc lùi sâu để phô diễn khả năng chuyền dài và xử lý rộng.

Trước Benfica, Palmer không thành công ở cả 9 quả tạt, nhưng trong hiệp 1, có vài pha căng ngang rất nguy hiểm - tận dụng cái chân trái ở cánh trái - nếu có người chạy cắt mặt đúng thời điểm, hoàn toàn có thể ghi bàn.

Palmer thực sự thăng hoa trong hiệp phụ, bất chấp trận đấu bị gián đoạn 2 giờ ở phút 85 do giông bão. Khi Chelsea có lợi thế hơn người (sau thẻ đỏ của Gianluca Prestianni) và hàng thủ Benfica vỡ trận, Palmer góp phần trực tiếp vào 3 bàn thắng trong 9 phút bùng nổ.

Về lý thuyết, Palmer đá lệch trái sẽ giúp Chelsea trở nên toàn diện hơn trong tấn công. Mùa trước, Maresca ưa thích triển khai bóng trung lộ, dẫn tới việc Chelsea thường xuyên phải đối mặt với các khối phòng ngự thấp, và nhiều lúc buộc phải sử dụng những quả tạt. Khi đó, đội bóng rất phụ thuộc vào khoảnh khắc xuất thần của Palmer.

Thống kê cho thấy họ tạt bóng nhiều ở cánh phải (xếp thứ 7 Premier League) nhưng rất hạn chế từ cánh trái (xếp thứ 15) - phần vì chất lượng các quả tạt của Reece James khi có mặt, phần vì Cucurella mới bắt đầu chơi như một hậu vệ biên bó vào vòng cấm.

Đáng chú ý, Chelsea chỉ ghi được 8 bàn từ các quả tạt trong cả mùa 2024/25 - thấp thứ tư toàn giải, và chỉ 2 trong số đó đến từ các pha tạt bên trái khi bóng đang lăn.

Palmer từng kiến tạo để Fernandez đánh đầu mở tỷ số trước Tottenham hồi tháng 4 bằng một quả tạt sát biên. Một tình huống tương tự khác là đường bấm bóng của Cucurella ở trận gặp Leicester, nơi Fernandez đánh đầu ghi bàn sau khi Jackson bị cản phá.

Vì Maresca xem Fernandez là số 10 lâu dài của Chelsea, nên việc đẩy Palmer sang trái sẽ mở ra không gian cho tuyển thủ Argentina, người hoàn toàn có thể trở thành một nguồn bàn thắng mới. Mùa trước, do Lavia chấn thương dài hạn, Fernandez phải chơi thấp hơn trong cặp đôi với Caicedo.

Vào tháng 2, khi Chelsea chỉ thắng 3 trong 10 trận trên mọi đấu trường (4 thua, 3 hòa), HLV Maresca từng được hỏi về khả năng tái cấu trúc hàng công.

“Đó chỉ là điểm xuất phát. Rồi bóng di chuyển, trận đấu vận động, và Cole lại đổi vị trí”, Maresca trả lời. “Với chúng tôi, đó có thể là một lựa chọn. Cậu ấy đá trận đầu tiên mùa giải ở cánh phải trước City với Malo dâng cao hỗ trợ. Nhưng cậu ấy kết thúc trận ở pocket, cùng vị trí trung tâm, và tôi thích thấy Cole ở bên trong hơn”.