Một cầu thủ nhàm chán

Tuần trước, một bài đăng trên X lan truyền mạnh khi dùng vài khoảnh khắc nổi bật trong sự nghiệp của Michael Carrick, với những pha dẫn bóng dâng cao và sút xa ghi bàn, để ám chỉ ông là mẫu cầu thủ tương tự Matheus Cunha, người đã chơi rất năng nổ kể từ khi Carrick được bổ nhiệm. Với những ai còn nhớ Carrick thời còn thi đấu, đây rõ ràng là một so sánh tệ hại. Carrick là mẫu tiền vệ lùi sâu điềm tĩnh và điều tiết bóng chứ không phải kiểu chạy hùng hục ở trên sân. 

Nhưng nó cũng gợi nhắc hai điều. Thứ nhất, một đoạn highlight ngắn không thể tóm lược cả sự nghiệp của một cầu thủ, và thời đại “hoài niệm tăng tốc bằng video internet” dễ khiến chúng ta rút ra những kết luận kỳ quặc. Thứ hai, Carrick thực sự là một cầu thủ có đẳng cấp tuyệt vời, từng được xem là T năng lớn từ rất sớm. Bởi lẽ, trong phần lớn sự nghiệp, Carrick thường bị gán mác… nhàm chán.

Tất nhiên cần hiểu “nhàm chán” ở đây theo nghĩa tương đối. Hình mẫu tiền vệ trung tâm điển hình của bóng đá Anh là mẫu cầu thủ lên công về thủ, hoạt động khắp mặt sân, luôn lao lên tấn công; kiểu “nhân vật chính”. Carrick là ngoại lệ hiếm hoi: một tiền vệ thông minh, có thể tung ra những đường chuyền chéo sân và các đường chuyền xuyên tuyến, nhưng cũng hiểu rằng thực tế thì 90% thời gian, lựa chọn tốt nhất lại là một đường chuyền ngang “nhàm chán”.

Bóng đá Anh khi đó không thực sự trân trọng giá trị của sự nhàm chán. Đó là thời điểm tờ Daily Mail từng chú thích bức ảnh có Xavi đứng cạnh Cristiano Ronaldo, Lionel Messi, Fernando Torres và Kaka bằng dòng chữ: “những cầu thủ hay nhất thế giới (và Xavi)”, sau này phải công khai xin lỗi.

Trong giai đoạn Xavi, Xabi Alonso và Andrea Pirlo thống trị các trận cầu lớn nhất châu Âu, Carrick chính là phiên bản gần nhất của họ ở tuyển Anh. Đồng đội Paul Scholes về sau thường được gắn với vai trò đó và hình ảnh “bị tuyển Anh bỏ quên”, nhưng Scholes khởi đầu như một số 10, từng được xây dựng hệ thống xoay quanh mình ở đội tuyển và lại bị xem là điểm yếu vì khả năng tắc bóng thiếu ổn định.

Scholes là một cầu thủ hoa mỹ. Carrick là một cầu thủ “nhàm chán”. Và Carrick mới là người bị đội tuyển quốc gia lãng quên. Ông chỉ đá chính đúng một trận ở các giải đấu lớn cho tuyển Anh, dù từng đá chính 3 trận chung kết Champions League. Nhưng chẳng mấy ai ồn ào về điều đó, phần lớn vì Carrick bị xem là quá… nhàm chán.

Và một HLV cũng… nhàm chán

Sự “nhàm chán” ấy dường như còn kéo dài ra cả ngoài sân cỏ. Với vị thế là trụ cột của CLB mạnh nhất nước Anh khi đó, người ta lại biết rất ít về Carrick. Ông quá ít nói. Roy Keane, người mà qua những phát biểu gần đây trên truyền hình và podcast có vẻ không mấy tin tưởng Carrick, thường tỏ ra không ấn tượng với các cuộc phỏng vấn sau trận của ông.

Nhưng với tất cả phẩm chất của Keane, ông cũng là người từng bị đẩy khỏi MU sau một cuộc phỏng vấn bùng nổ trên kênh truyền hình của chính CLB, nên có lẽ chiến lược truyền thông của ông cũng không hẳn là hình mẫu lý tưởng.
Thực tế, khả năng “nhàm chán” của Carrick lại có thể rất hữu ích, khi các HLV dần nhận ra rằng gần như chẳng có giá trị gì trong việc nói điều gì đó quá thú vị ở họp báo.

Bậc thầy của nghệ thuật này là Zinedine Zidane, một cầu thủ xuất chúng, nhưng trên cương vị HLV thì luôn ở chế độ “Champions League Weekly”: nói trôi chảy 3 thứ tiếng nhưng đồng thời tạo cảm giác như chỉ vừa mới học xong, nên không muốn mạo hiểm với vốn từ.

Trong hai nhiệm kỳ dẫn dắt Real Madrid, CLB đình đám bậc nhất châu Âu với nhiều tờ báo chuyên viết về mình, Zidane có những mùa giải gần như không nói điều gì đáng chú ý. Ông thành thạo việc xuất hiện, khẳng định tôn trọng đối thủ, đội bóng cần tập trung 100%, và không có trận nào dễ ở đẳng cấp này. Mục tiêu duy nhất của Zidane là đưa ra câu trả lời nhàm chán nhất cho mọi câu hỏi, và ông làm điều đó một cách xuất sắc.

Tất nhiên Zidane ngoài đời không hề nhàm chán như vậy. Sau lần rời Madrid thứ hai, ông từng viết một bức thư ngỏ đầy chỉ trích trên tờ AS, công kích cách Florentino Perez điều hành CLB. Nhưng trong phòng họp báo, ông gần như chẳng để lộ điều gì.

Sự khôn ngoan trong các buổi họp báo

Khoảng một thập kỷ trở lại đây, họp báo đã thay đổi. Từ chỗ chỉ là buổi gặp giữa HLV và một nhóm nhỏ phóng viên, giờ đây có hàng chục nhà báo tham dự và được phát trên YouTube (dù thường vẫn có phần riêng cho báo in).

Vì thế, họp báo không còn chỉ là nơi HLV nói chuyện với phóng viên, mà còn trực tiếp đến tai người hâm mộ và cả fan đối thủ. Điều này khiến họp báo mang một vị thế hoàn toàn khác, và chỉ một phát biểu nhỏ, bị cắt khỏi ngữ cảnh, cũng có thể bùng nổ thành meme.

Hơi lạ khi thấy Burnley từng đăng video cảnh Scott Parker chuẩn bị cho họp báo, nhất là khi nội dung cuộc trò chuyện hết sức cơ bản.

Gần đây, nhiều HLV đã lỡ lời quá nhiều. Liam Rosenior bị gắn mác “nói phét” trước cả khi dẫn dắt một trận của Chelsea vì vài cách diễn đạt kỳ lạ. Thật đáng tiếc khi Rosenior là người rất thông minh, suy nghĩ sâu sắc về bóng đá. Giờ đây ông dường như đã tiết chế hơn.

Arne Slot thì ngày càng khiến CĐV Liverpool bực mình vì quá thẳng thắn. Một phát biểu gần đây rằng việc bị loại sớm ở cúp châu Âu mùa trước đã giúp đội tập trung vô địch quốc nội được mở đầu bằng câu: “Đây sẽ không phải ý kiến được ưa thích, nhưng…”, một dấu hiệu báo động rõ ràng.

Người tiền nhiệm của Carrick, Ruben Amorim, cũng thường xuyên nói những điều không được đón nhận tích cực. “Chúng ta đang đánh mất cảm giác mình là một CLB lớn” là một ví dụ cuối mùa trước. Hay việc ông nói thà điền tên HLV thủ môn 63 tuổi vào ghế dự bị còn hơn chọn Marcus Rashford cũng tạo ra những ồn ào không cần thiết.

Với Carrick, ta có thể khá chắc điều đó sẽ hiếm khi xảy ra. Qua những lần xuất hiện ngắn trên “Match of the Day đầu mùa này”, ta biết rằng, đúng với phong cách thi đấu trước kia, ông đọc trận đấu tốt, phân tích tình huống sắc sảo và hoàn toàn có thể nói những điều thú vị.

Nhưng họp báo thực ra không phải để làm vậy. Giống như khi còn là cầu thủ, Carrick có đủ khả năng để chơi bùng nổ, nhưng hiểu rằng phần lớn thời gian, lựa chọn tốt nhất vẫn là… phương án nhàm chán.