Vòng loại World Cup 2026 hiện đang diễn ra ở các giai đoạn khác nhau trên 6 châu lục. Dù vậy, đã có nhiều tranh cãi nảy sinh, đặc biệt ở khu vực châu Phi và châu Á.

Tại châu Á, Pakistan từng bị FIFA đình chỉ ngắn hạn vì sự can thiệp từ chính phủ, trong khi Congo bị cấm thi đấu vì lý do tương tự ở vòng loại khu vực châu Phi.

Bảng đấu vòng 1 của Congo còn bao gồm Eritrea, đội đã rút lui trước khi vòng loại bắt đầu do lo ngại các cầu thủ có thể tìm cách đào tẩu trong những chuyến làm khách.

Trong khi đó tại bảng H, Guinea Xích Đạo được coi là một trong những ứng viên hàng đầu giành vé đi tiếp khi cùng bảng với Liberia, Tunisia, Namibia, Malawi và Sao Tome & Principe.

Guinea Xích Đạo từng giành hai chiến thắng quan trọng với cùng tỷ số 1-0 trước Namibia và Liberia vào tháng 11/2023, kết quả giúp họ đủ điều kiện tiến vào vòng hai với tư cách nhì bảng.

Nhưng 6 tháng sau, FIFA đã xử cho đối thủ của Guinea Xích Đạo thắng 3-0 ở cả hai trận, viện dẫn lý do sử dụng cầu thủ không đủ điều kiện thi đấu. Cầu thủ đó là Emilio Nsue - cựu tiền đạo của Middlesbrough - người đã ghi bàn thắng quyết định ở cả hai trận. Nsue bị FIFA cấm thi đấu quốc tế 6 tháng.

Điều đặc biệt trong vụ việc này là Nsue không phải lần đầu thi đấu quốc tế trong hai trận nói trên. Anh chính là chân sút vĩ đại nhất lịch sử đội tuyển Guinea Xích Đạo với 22 bàn thắng.

Tranh cãi bắt nguồn từ việc tiền đạo sinh tại Mallorca này từng khoác áo các đội trẻ của Tây Ban Nha ở nhiều cấp độ.

Trận đấu cuối cùng của Nsue cho đội U21 Tây Ban Nha là vào năm 2011. Năm 2013, FIFA kết luận rằng anh chưa bao giờ được chấp thuận chính thức để thi đấu cho Guinea Xích Đạo, sau khi bị coi là không đủ điều kiện tham dự hai trận vòng loại World Cup 2014.

LĐBĐ Guinea Xích Đạo (Feguifut) đã nộp đơn xin xác nhận tư cách thi đấu cho Nsue lần thứ hai hồi đầu năm nay và được FIFA chấp thuận vào tháng 3. Feguifut đã chứng minh thành công rằng bất kỳ ai có cha hoặc mẹ là người Guinea Xích Đạo đều đương nhiên có quốc tịch nước này, nhờ đó Nsue được phép thi đấu.

Sau đó, họ đã kháng cáo để đòi lại 6 điểm đã bị xử thua ở giai đoạn đầu vòng loại. Tuy nhiên, Tòa án Trọng T Thể thao (CAS) hiện đã chính thức bác đơn kháng cáo, với lý do cơ quan này không đưa LĐBĐ Namibia (NFA) và LĐBĐ Liberia (LFA) vào danh sách đồng bị đơn.

Do đó, hai trận xử thua 0-3 mà FIFA đã áp dụng vẫn được giữ nguyên trong hồ sơ. Nếu Guinea Xích Đạo thắng trong kháng cáo, Namibia đã bị loại khỏi vòng hai vòng loại.

Phán quyết của CAS được đưa ra vào ngày 28/7 song chỉ được công bố mới đây. Thông báo nêu rõ: "Vì đơn kháng cáo chỉ nhắm vào FIFA và không đưa NFA và LFA vào làm đồng bị đơn, hội đồng kết luận rằng đơn kháng cáo phải bị bác bỏ".

FIFA lập luận rằng án phạt này là "khoan hồng" đối với Guinea Xích Đạo, vì họ hoàn toàn có thể loại quốc gia châu Phi này khỏi vòng loại World Cup do tính chất nghiêm trọng của vi phạm.