Tôi là Chí Phèo. Làm nghề phân tích bóng đá, nhưng cái mác quan trọng hơn: fan cứng Jose Mourinho. Cứng theo đúng nghĩa đen: cứng đầu, cứng niềm tin, và cứng lòng trước mọi lời chê bai kiểu “ông ta hết thời rồi”. Sau chiến thắng điên rồ 4-2 của Benfica trước Real Madrid, tôi chỉ muốn nói một câu: Mourinho chưa bao giờ bình thường. Và bóng đá cũng không cần ông phải bình thường.

Người ta sẽ nhớ đến bàn thắng của Anatoliy Trubin. Thủ môn. Ghi bàn. Phút 97. Champions League. Nghe đã thấy sai sai. Nhưng nếu đội bóng đó không do Mourinho dẫn dắt, có lẽ khoảnh khắc ấy đã không tồn tại. Vì Mourinho luôn sống ở ranh giới giữa chiến thuật và hỗn loạn, giữa toan tính lạnh lùng và cảm xúc thuần bản năng. Ông là kiểu người khiến bóng đá… phát điên.

Nhiều năm nay, Mourinho bị gắn với hình ảnh thực dụng, phòng ngự tiêu cực, “park the bus”. Nhưng những ai thực sự hiểu ông đều biết: Mourinho không ghét tấn công, ông chỉ ghét sự ngây thơ. Khi Benfica ép Real Madrid nghẹt thở, khi cả hệ thống của gã khổng lồ Tây Ban Nha bị xé nát bởi cường độ và niềm tin, đó không phải là chiến thắng may mắn. Thay vào đó, đây là tập thể được lập trình để chơi bóng như thể trận cuối cùng của đời mình.

Chất điên của Mourinho nằm ở chỗ đó!

Không phải là gào thét ngoài đường pitch cho vui. Không phải là phát biểu gây sốc để câu view. Mà là khả năng truyền cho cầu thủ niềm tin rằng: “Chúng ta có thể làm điều không ai dám nghĩ tới”. Để rồi ở phút 97, khi mọi logic đã chết, thủ môn Trubin vẫn tin rằng mình phải lao lên. Và Mourinho vẫy tay. Không do dự. Không sợ bị chửi. Không cần an toàn.

Fan bóng đá hiện đại hay nói về “expected goals”, “control the game”, “game management”. Mourinho thì nói bằng một thứ ngôn ngữ khác: sinh tồn. Khi Sporting ghi bàn ở nơi khác, khi Real Madrid từ thiên đường rơi xuống rìa vực, ông hiểu rõ khoảnh khắc ấy nguy hiểm đến mức nào. Và thay vì co cụm cầu nguyện, ông chọn… chơi canh bạc cuối.

Đó là Mourinho!
 

Một người từng vô địch Champions League với Porto, Inter. Một người từng làm Bernabeu rung chuyển. Một người hiểu rằng lịch sử không nhớ những người chơi đúng sách giáo khoa, mà nhớ những kẻ dám phá vỡ nó.

Người ta sẽ cười nhạo Real Madrid vì hàng thủ “tàng hình”. Nhưng dưới góc nhìn của tôi, đó là hệ quả tất yếu khi đối đầu với một Mourinho đã khóa chặt tinh thần đối thủ. Real không thua vì kém chất lượng, họ thua vì không hiểu mình đang bước vào một cơn điên có tổ chức.

Và khoảnh khắc Mourinho chạy dọc đường biên, ôm lấy cậu bé nhặt bóng, bỏ mặc cả thế giới phía sau, đó là Mourinho trần trụi nhất. Không chiến thuật. Không danh tiếng. Chỉ còn một con người sống chết với khoảnh khắc bóng đá. Một kẻ đã đi quá xa khỏi sự lý trí thông thường.

Có người nói Mourinho lỗi thời. Tôi thì nghĩ ngược lại: bóng đá hiện đại đang quá sợ hãi để trở nên điên rồ như ông.

Trong một thế giới mà mọi HLV đều muốn “kiểm soát”, Mourinho nhắc chúng ta rằng đôi khi, chiến thắng đến từ việc mất kiểm soát đúng lúc. Hãy tin vào cảm xúc. Tin vào bản năng. Tin rằng một thủ môn cũng có thể trở thành người hùng.

Đêm Lisbon vừa qua, Benfica không chỉ thắng Real Madrid. Mourinho không chỉ vượt qua đội bóng cũ. Đó là một lời nhắc nhở lạnh sống lưng với cả châu Âu: Người đặc biệt có thể im lặng, nhưng ông chưa bao giờ hết điên.

Và bóng đá, suy cho cùng, vẫn cần những kẻ điên như thế để được… sống thật.