Từ khởi đầu tệ hại đến kỳ vọng đổi thay

Tháng 10 năm ngoái, MU rơi vào tình trạng hỗn loạn, đứng thứ 14 tại Premier League và chỉ giành 11 điểm sau 9 trận. Ten Hag ra đi và Ruben Amorim, người gây ấn tượng tại Sporting Lisbon, được chọn để tái thiết. Nhưng sự thay đổi không mang lại phép màu. MU kết thúc mùa trước ở vị trí thứ 15, với điểm số trung bình giảm từ 1,2 xuống 1,0 điểm/trận và hiệu số bàn thắng bại cũng tệ hơn.

Dù vậy, ban lãnh đạo vẫn kiên định với Amorim, tin rằng việc xây dựng một hệ thống mới cần thời gian. Niềm tin ấy có lúc tưởng như được đền đáp khi MU trải qua chuỗi 5 trận bất bại vào tháng 10 và 11, trước khi bị Everton, đội chơi thiếu người hơn 75 phút, đánh bại ngay tại Old Trafford.

Một trong những điểm dễ nhận thấy nhất dưới thời Amorim là cách MU luân chuyển bóng. Mùa trước, MU là một trong những đội chơi chậm nhất giải, chỉ 0,98 mét/giây, tương đương Man City, nhưng thua xa về khả năng kiểm soát không gian. Khi không nhanh và cũng không áp đặt thế trận, MU thường rơi vào trạng thái bế tắc.

Mùa này, mọi thứ đã khác. MU chơi nhanh hơn đáng kể nhưng vẫn giữ mức kiểm soát không gian tương tự, giúp họ tăng thêm 0,5 điểm/trận và cải thiện hiệu số bàn thắng bại khoảng 0,4 bàn mỗi trận. Về mặt thống kê, họ đã mạnh hơn.
Chỉ số quan trọng, hiệu số bàn thắng bại điều chỉnh (70% xG, 30% bàn thắng), tăng từ -0,16 mùa trước lên +0,20 mùa này, tạm xếp thứ 7 toàn giải. Hàng công cũng cải thiện rõ rệt, ghi trung bình 1,67 bàn/trận (so với 1,29 trước đó). Dù hàng thủ thủng nhiều hơn đôi chút, mức tăng của hàng công giúp MU “đáng xem” hơn.

Nhưng tiến bộ ấy có bao nhiêu phần là của Amorim?

Câu hỏi quan trọng: Cải thiện ấy đến từ chiến thuật hay từ nhân sự tốt hơn? Mùa này, hàng công MU hoàn toàn đổi mới với các tân binh Bryan Mbeumo, Matheus Cunha và Benjamin Sesko. 3 cầu thủ này có cách chơi năng động, phù hợp với cách chơi nhanh của Amorim và giúp MU tạo nhiều cơ hội hơn. Nói cách khác, MU tấn công tốt hơn trước hết vì họ có… những cầu thủ tấn công tốt hơn.

Dù vậy, có dấu hiệu cho thấy Amorim thực sự muốn MU chơi trực diện hơn: tỉ lệ phát bóng dài từ thủ môn tăng từ 45% lên gần 67%. Các quả phát bóng khác cũng được đưa lên tuyến trên nhanh gấp đôi mùa trước. Đây không còn là MU của những pha chuyền về và luân chuyển rề rà mà là một tập thể muốn tiếp cận khung thành càng nhanh càng tốt.

Tuy nhiên, cũng có những yếu tố may mắn trong thành tích này của MU. Theo đó, Quỷ đỏ đã được chơi hơn người trong 2 trận quan trọng gặp Chelsea và Everton, giúp họ nâng xG lên đáng kể. 

Ngoài ra, MU được hưởng 3 quả phạt đền và chưa bị thổi quả nào, tỉ lệ khó lặp lại trong cả mùa. Nếu loại bỏ các bàn thắng từ phạt đền, chỉ số hiệu quả điều chỉnh của MU chỉ còn +0,04, tức gần như bằng 0. So với giai đoạn khiến Ten Hag bị sa thải (+0,01), MU thực chất chỉ nhích lên một chút, chứ không nhiều như bề ngoài.

Một vấn đề lớn khác là Amorim rất cứng nhắc về chiến thuật. Ông kiên định với sơ đồ 3 trung vệ, wing-back và hai hộ công bó vào trong. Điều này buộc MU phải tái cấu trúc toàn đội hình theo ý ông. Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu Amorim không thành công?

Tệ hơn, sự cải thiện của MU đến từ việc… già đi. Đội hình hiện tại có tuổi trung bình 26,5, già hơn cả Arsenal lẫn Man City. Casemiro, Bruno Fernandes đều ngoài 30, trong khi Mbeumo và Cunha đang ở đỉnh phong độ. MU đang chơi với một đội hình ở tuổi đỉnh cao, nhưng vẫn chưa đạt tới sự nhuần nhuyễn và chất lượng tốt nhất.

MU hiện đứng thứ 10, cách top 4 đúng 3 điểm, không tệ nhưng cũng chẳng thuyết phục. Thành tích tốt lên, nhưng phần lớn nhờ bối cảnh thuận lợi và tân binh tỏa sáng, không phải nhờ đột phá chiến thuật.

Dưới thời Amorim, MU không còn là thảm họa, nhưng cũng không đủ tốt để trở lại đỉnh cao. Họ đang ở giữa lưng chừng, không quá tệ, nhưng không đủ mạnh. Nói một cách đơn giản: Man United của Ruben Amorim hiện tại… chỉ là một đội bóng trung bình khá mà thôi.